Nieuwe energie voor Rotterdam; hoe staat het met de energietransitie?

Verslag tussentijdse bijeenkomst klimaataanpak

De energietransitie is een gigantische opgave, maar biedt ook heel veel kansen. Werkgelegenheid, democratische en sociale vooruitgang, een nieuwe en verrassende manier van kijken naar oplossingen. Rotterdam heeft een vijftal klimaattafels aangesteld, waar mensen uit meer dan 100 Rotterdamse organisaties meedenken over praktische oplossingen om de CO2 uitstoot in Rotterdam te verminderen. Met als doel 95% minder CO2 uitstoot in 2050. Op vrijdag 27 september zit de zaal vol met deelnemers en genodigden. Er zijn er zo'n 240 aanwezigen, wat duidelijk maakt dat de energietransitie absoluut leeft. De inleidende toespraak van wethouder Duurzaamheid & Energietransitie Arno Bonte brengt veel enthousiasme en energie de zaal in.

'De tijd van praten is voorbij'
Arno Bonte

Energie spat ervan af
Bonte, die ook op de bijeenkomst van 10 mei aanwezig was, spreekt zijn waardering uit over de inzet van alle deelnemers. Hij is ervan overtuigt dat de ideeën van de verschillende klimaattafels bijdragen aan de oplossing. Natuurlijk geeft hij zelf (en de gemeente) als eerste het goede voorbeeld. Vuilniswagens worden elektrisch, er komen zonnepanelen op alle gemeentelijke gebouwen en hij neemt zelf zoveel mogelijk het openbaar vervoer of rijdt in een elektrische auto.

De middag werd voorgezeten door Margreet Reijntjes, bekend als mediatrainer, interviewer en mediator. Met haar directe vragen stimuleert ze de sprekers helder en concreet te zijn. Na een inspirerende film over de bijeenkomst van 10 mei en wat er in de tussentijd gebeurd is, presenteren de voorzitters van elke tafel hun drie beste ideeën.

'De haven is een gebied waar we trots op kunnen zijn. En dat willen we graag zo houden'
Alice Krekt

Deals
We beginnen met de klimaattafel Haven en Industrie, met Alice Krekt als voorzitter. De tafel heeft de plannen van het nationaal klimaat akkoord als uitgangspunt genomen. Drie elementen zijn daarin heel belangrijk. In plaats van aardgas wil de haven elektriciteit gaan gebruiken. Daarnaast willen zij de waterstofeconomie ontwikkelen. Ook wil de haven circulair worden: restwarmte moet worden gebruikt of opgeslagen zodat het niet verloren gaat.
De partijen aan de klimaattafel zijn heel divers. Van bedrijven die in de haven werkzaam zijn, de energiecentrales tot natuur en milieufederatie Zuid Holland. Eigenlijk zijn deze partijen net zo divers als de haven zelf. Belangrijk was een cohesie te kweken en zich niet zozeer te focussen op losse projecten. De Klimaattafel Haven en industrie heeft zich daarom gericht op een aantal overkoepelende deals, zoals het versnellen van de waterstof economie, een fieldlab voor elektrificatie en een versnellingshuis wat de blokkades wegneemt voor de ontwikkeling van de mooie projecten in de haven.

'De energietransitie heeft ook een groot potentieel voor de arbeidsmarkt.'
Jacob van Oolst

Faciliteren
Alle partijen aan de klimaattafels zien dat het de gemeente ernst is en dat ze willen faciliteren, zo vertelt Jacob van Olst, voorzitter van de klimaattafel Schone Energie. Dat is ook nodig, want de opwekking van schone energie wordt overal zichtbaar in de leefomgeving. Potentiele ideeën van deze tafel zijn: het versnellen van de aanleg van windmolens op zee en het voorzien van bedrijfsgebouwen en woningen van zonnepanelen. Vervolgens moet die energie natuurlijk ook afgenomen worden. Er is dus een uitbreiding nodig van de infrastructuur en dat levert kansen en werkgelegenheid op. De plannen van de klimaattafel van Schone Energie hebben dus veel met samenwerking met de andere tafels te maken.

'Er is een stad mogelijk waarin we een andere manier van vervoer gaan gebruiken. Wij geloven erin!'
Derk Loorbach

Deelmobiliteit
Het is alweer tijd voor de volgende presentatie. Alle voorzitters hebben nog veel meer te vertellen, maar er is maar beperkt tijd. We gaan dus verder met Derk Loorbach, voorzitter van de klimaattafel Mobiliteit. Hij schept eerst een toekomstbeeld, waarin gedeelde mobiliteit steeds belangrijker is. Op zijn vraag of er nog iemand met een normale fossiele auto is gekomen steekt een persoon zijn vinger op. 'Heel moedig meneer', is zijn antwoord, dat is ook niet gek, want de stad en samenleving is erop ingericht.' De klimaattafel Mobiliteit heeft drie ideeën uitgewerkt: Buurtauto heeft een initiatief genomen om een elektrische auto te kunnen delen. Zij doen dit bij de fietsenbank die hierdoor een vervoersbank is geworden. Mensen die er gebruik van maken doen iets terug in de vorm van vrijwilligerswerk. Ook in de logistieke sector zijn initiatieven. Breitner laat zien dat ook het zwaarste transport elektrisch kan zijn. Zo zijn er steeds meer stappen die misschien nog onzichtbaar zijn maar alsmaar meer vorm krijgen.

'Er is een enorme behoefte aan samenwerking en verbinding. Daar maken wij ons hard voor.'
Alex Moret

Van het gas af
Bij de volgende presentatie is Alex Moret aan het woord, van klimaattafel Gebouwd Wonen. Hij vertelt dat de uitstoot van CO2 binnen deze klimaattafel het kleinst is, maar ons wel allemaal aangaat. Iedereen krijgt ermee te maken. Juist daarom is samenwerking zo belangrijk. Op dit moment zijn de ideeën die van zijn tafel komen ook het meest actueel, want er zijn al wijken waar de transitie is begonnen. Zij moeten van het gas af. Even een paar ideeën op een rijtje: de makelaarstoolbox, waarmee makelaars nieuwe huizenkopers direct kunnen enthousiasmeren om nu al investeringen te doen in duurzaamheid. Een participatie platform om elk jaar de plannen met elkaar uit te wisselen en te kijken wat er beter kan en duidelijke afspraken met woningcorporaties om plannen ten uitvoer te gaan brengen.

'Verandering van consumptie draagt bij aan de terugdringen van de CO2 uitstoot.'
Esmee Tanis

De stad in kaart
Als laatste komt Esmee Tanis, voorzitter van de klimaattafel Consumptie aan het woord. Deze klimaattafel bestaat uit studenten, die zich met hart en ziel inzetten, zo blijkt tijdens deze middag. De deelnemers hebben eerst in kaart gebracht wat er allemaal al gebeurt in de stad. Ze hebben daarbij zo'n 60 startups gevonden, die zich al bezig houden met duurzaamheid en hergebruik. Zelf hebben ze ook ideeën, zo willen ze ervoor zorgen alle studentenflats in de hoogbouw zo snel mogelijk GFT kunnen gaan scheiden. Ook willen ze Rotterdammers stimuleren meer plantaardig voedsel te kiezen. Als laatste gaan ze initiatieven tegen voedselverspilling bij elkaar brengen om zo te zorgen dat er meer draagvlak is.

Tijdens de koffiepauze die volgde op de presentaties kunnen bezoekers vragen formuleren en stellen in een speciale app. Die zullen straks in de interactieve paneldiscussie beantwoord worden. Ook onderling werd er veel gediscussieerd. De energietransitie leeft, dat is duidelijk.

Paneldiscussie
Tijdens de interactieve paneldiscussie komt naar voren hoe groot de transitie is. En hoe belangrijk het is dat iedereen met elkaar blijft samenwerken. Zonder op elkaar te wachten, want dat heeft geen zin. Eigenlijk moet elke tafel, met zijn expertise, proberen de CO2 uitstoot te verminderen met eigen ideeën en initiatieven. Telkens moet er getoetst worden hoe de andere projecten ervoor staan. Of er dingen zijn die elkaar overlappen, of elkaar juist kunnen versterken. De vragen die gesteld worden, zijn super divers. Zo vragen bezoekers zich af hoe het panel wijkinitiatieven wil opschalen naar de rest van Rotterdam. Maar ook wat het grootste knelpunt is om de energieswitch te realiseren. Op die laatste vraag is vooral een antwoord duidelijk: we moeten stappen blijven nemen. Geen woorden maar daden.

Kansen
De aanwezigen zien de energietransitie als een must, maar zeker niet als een onoverkomelijk obstakel, zo is aan het eind van de middag wel duidelijk. Zij kijken vooral naar de kansen die de transitie biedt. Kansen op sociaal vlak, op het gebied van werkgelegenheid, op het gebied van nieuwe ontwikkelingen, om Rotterdam op de kaart te zetten als koploper. De transitie moet plaatsvinden. En daar zetten we met z'n allen graag de schouders onder.

One moment, please...